საერთაშორისო ღონისძიებები

სემინარების ციკლი ჩინეთის სახელმწიფოს სოციალურ მოდელთან დაკავშირებით

2026 წლის 27 და 28 მაისს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ჩატარდება სემინარების ციკლი ჩინეთის სახელმწიფოს სოციალურ მოდელთან დაკავშირებით. ქართულ უნივერსიტეტებში აღნიშნული სემინარების სერია ჩინეთისა და სამხრეთ - აღმოსავლეთ აზიის კვლევის ცენტრის მიერ ხორციელდება და მისი მიზანია დაინტერესებული სტუდენტებისა და აკადემიური საზოგადოებისთვის ჩინური სოციალური მოდელის გაცნობა და ამ თემის ირგვლივ დისკუსიის ხელშეწყობა.

სემინარების ციკლის თემებია:

თემა 1: ჩინური მარქსიზმის საფუძვლები (სინიფიკაცია)
ეს თემა იკვლევს, თუ როგორ მოხდა მარქსიზმის ადაპტაცია ევროპული ინდუსტრიული კონტექსტიდან ჩინურ აგრარულ გარემოზე.
• ძირითადი კონცეფცია: მაო ძედუნის იდეები. აქცენტი კეთდება „მასობრივ ხაზზე“ (მასებთან კონსულტაციაზე) და „გლეხთა რევოლუციაზე“.
• თანამედროვე კავშირი: როგორ განიხილავს ჩინეთის კომუნისტური პარტია მარქსიზმს, როგორც „ცოცხალ ინსტრუმენტს“ და არა როგორც ხისტ დოგმას.

თემა 2: სოციალისტური საბაზრო ეკონომიკა (დიდი ჰიბრიდი)
როგორ შემოიტანა ჩინეთმა საბაზრო მექანიზმები ისე, რომ შეენარჩუნებინა სახელმწიფო საკუთრება ეკონომიკის სტრატეგიულ სექტორებზე.
• ძირითადი კონცეფცია: საბაზრო ლენინიზმი. სახელმწიფო იყენებს კაპიტალს, როგორც ინსტრუმენტს სოციალიზმის ასაშენებლად, ნაცვლად იმისა, რომ კაპიტალს მისცეს სახელმწიფოს მართვის უფლება.
• თანამედროვე კავშირი: სახელმწიფო საწარმოები (SOEs) და ხუთწლიანი გეგმების როლი ეკონომიკის გლობალურ მართვაში.

თემა 3: „მთლიანი პროცესის სახალხო დემოკრატია“
დასავლური ლიბერალური დემოკრატიის შეპირისპირება ჩინურ, „კონსულტაციური დემოკრატიის“ მოდელთან.
• ძირითადი კონცეფცია: დემოკრატიული ცენტრალიზმი. გადაწყვეტილების მიღებამდე წახალისებულია დისკუსია და კონსულტაციები, თუმცა გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ სავალდებულოა აბსოლუტური ერთიანობა.
• თანამედროვე კავშირი: ციფრული პლატფორმებისა და ადგილობრივი „სამეზობლო კომიტეტების“ გამოყენება საზოგადოებრივი განწყობების შესასწავლად.
 
თემა 4: საერთო კეთილდღეობა და სოციალური თანასწორობა
გადასვლა დენ სიაოპინის პრინციპიდან — „ჯერ ზოგიერთი უნდა გამდიდრდეს“ — სი ძინპინის აქცენტზე სიმდიდრის ხელახალ განაწილებასა და საშუალო ფენის გაძლიერებაზე.
• ძირითადი კონცეფცია: სოციალიზმის პირველადი ეტაპი. იდეა იმის შესახებ, რომ ჩინეთმა ჯერ უნდა განავითაროს თავისი საწარმოო ძალები (გახდეს მდიდარი), სანამ სრულ სოციალისტურ თანასწორობას მიაღწევს.
• თანამედროვე კავშირი: რეგულაციების გამკაცრება „Big Tech“ სექტორზე (მსხვილ ტექნოლოგიურ კომპანიებზე) და „ორმაგი შემცირების“ (Double Reduction) პოლიტიკა განათლების სფეროში.

თემა 5: ეკოლოგიური ცივილიზაცია და მწვანე სოციალიზმი
როგორ ახდენს სახელმწიფო გარემოსდაცვითი საკითხების ინტეგრირებას სოციალისტურ ჩარჩოში, როგორც გადარჩენისა და ეროვნული სიამაყის საკითხს.
• ძირითადი კონცეფცია: მწვანე განვითარება. უარის თქმა პრინციპზე — „ზრდა ნებისმიერ ფასად“— და გადასვლა მაღალხარისხიან, მდგრად განვითარებაზე.
• თანამედროვე კავშირი: ჩინეთის დომინირება მზის ენერგიისა და ელექტრომობილების (EV) ინდუსტრიებში, როგორც სახელმწიფოს მიერ მართული სოციალისტური პროექტი.

თემა 6: ახალი ხარისხის საწარმოო ძალები (2026 წლის სოციალისტური ფრონტი)
ეს თემა იკვლევს, თუ როგორ ახდენს ჩინეთი „წარმოებითუნარიანობის“ ხელახალ განსაზღვრას — შრომატევადი წარმოებიდან გადასვლას მოდელზე, რომელიც ეფუძნება „რევოლუციურ“ ინოვაციებსა და მწვანე ტექნოლოგიებს.
• ისტორიული პერსპექტივა: კლასიკურ მარქსიზმში „საწარმოო ძალები“ შედგება შრომისა და იარაღებისგან. 1980-იან წლებში დენ სიაოპინმა განაახლა ეს მიდგომა და განაცხადა, რომ „მეცნიერება და ტექნოლოგია უპირველესი მწარმოებლური ძალაა“.
• თანამედროვე მახასიათებელი: სი ძინპინის კონცეფცია — „ახალი ხარისხის მწარმოებლური ძალები“ — ამ იდეას კიდევ უფრო ავითარებს. იგი ამტკიცებს, რომ სოციალისტურ სახელმწიფოში მთავრობა უნდა წარმართავდეს „რევოლუციურ“ ტექნოლოგიურ გარღვევებს (ხელოვნური ინტელექტი, კვანტური გამოთვლები, თერმობირთვული ენერგია), რათა გადაჭრას ახალი ეპოქის „მთავარი წინააღმდეგობა“: უფსკრული ხალხის საჭიროებებსა და დაუბალანსებელ განვითარებას შორის.
• სოციალისტური რაკურსი: დასავლური ინოვაციებისგან განსხვავებით, რომლებსაც კერძო სარისკო კაპიტალი (Venture Capital) მართავს მოგების მიზნით, „ახალი ხარისხის მწარმოებლური ძალები“ წარმოადგენს „მთელი ერის სისტემას“ (Whole-Nation System). სახელმწიფო მიმართავს რესურსებს „სტრატეგიული განვითარებადი ინდუსტრიებისკენ“ არა მხოლოდ ფულის გამო, არამედ ეროვნული უსაფრთხოების, თვითკმარობისა და „საერთო კეთილდღეობისთვის“.